Dlaczego TO kupujemy?

Poniżej prezentujemy scneariusz szkolenia na temat zakładania własnej działalności gospodarczej, możeliwy do wykorzystania w pracy z wędrowniczkami.

*Całość materiałów opracowanych w projekcie Ekonomia jest kobietą pisana jest w formie żeńskiej. Mimo to mogą być one swobodnie używane również w grupach koedukacyjnych. Jeśli masz jakieś przemyślenia na temat tego scenariusza, uważasz, że coś warto byłoby zmienić, ulepszyć, dodać – napisz do nas: ekonomiajestkobieta@zhp.pl

Dlaczego warto: Często dokonując różnego rodzaju wyborów konsumenckich robimy to niemal nieświadomie, nie zastanawiając się nad tym co decyduje o cenie produktu ani jaki wpływ nasze wybory mają na resztę świata. Kierujemy się w głównej mierze reklamami, które często zniekształcają rzeczywistość. Podczas tych zajęć uczestniczki będą miały okazję przyjrzeć się różnym elementom mającym wpływ na nasze wybory konsumenckie.

Zadania: Jeśli chcesz wziąć udział w propozycji programowej Ekonomia jest kobietą i zdobyć jedną z części plakietki, oprócz przeprowadzenia poniższego warsztatu, wykonaj jedno z poniższych zadań.  Zadania mogą być wykonywane całą grupą lub indywidualnie. Możesz też wymyślić swoje własne zadanie związane z tematem warsztatu i wysłać do akceptacji na adres ekonomiajestkobieta@zhp.pl.

  1. Przedstawcie za pomocą plakatu co z Waszego punktu widzenia ważne jest przy wybieraniu produktu. Uzasadnijcie swoje odpowiedzi.
  2. Znajdźcie sklepy z produktami fair trade w Waszej okolicy. Zaznaczcie je na mapie.
  3. Dowiedzcie się gdzie i jak można w Waszej okolicy kupować produkty lokalne (np. warzywa). Zróbcie tam zakupy na następne Wasze spotkanie (lub do domu).
  4. Przeprowadźcie zajęcia na temat reklamy dla wybranej grupy.
  5. Przygotujcie przykłady reklam pokazujących różnego rodzaju manipulację. Mogą to być reklamy w gazetach, reklamy telewizyjne, radiowe, bilbordy czy ulotki. Opiszcie krótko jakiego rodzaju jest to manipulacja czy chwyt.
  6. Stwórzcie dekalog świadomej konsumentki.
  7. Jak możecie ograniczyć ilość reklam w Waszym życiu? Wypiszcie pomysły i wprowadźcie przynajmniej jeden w życie!
0
Autor:
hm. Anna Książek
Chorągiew Łódzka, Hufiec Łódź Widzew
Recenzent:
hm. Agata Erhardt-Wojciechowska, ZOKK
Chorągiew Stołeczna, Hufiec Pruszków
Zamierzenia:
Po zajęciach/warsztatach/... uczestnik będzie:
  • wiedziała jakie elementy mają wpływ na jej wybory konsumenckie
  • wiedziała czym jest Sprawiedliwy Handel i jak wygląda jego symbol
  • znała procentowy dochód z danego produktu, przypadający na różne osoby zaangażowane w proces produkcji
  • znała wpływ reklam na nasze wybory konsumenckie
  • potrafiła zidentyfikować chwyty, jakie są stosowane w reklamach
  • wiedziała jak chronić się przed wpływem reklamy
Realizowane wymagania:
Wymagania z prób realizowane poprzez te zamierzenia:
Motyw i zakres tematyczny
Motyw główny:
  • Inne
Uszczegółowienie:

Ekonomia - świadoma konsumpcja
Zakres tematyczny:

  • Co wpływa na nasze wybory konsumenckie?
Forma materiału
Typ materiału:

Pełen konspekt zajęć
Informacje organizacyjne
min
8
opt
16
maks
20
90 min.
Prowadzących: 1
Uwagi:

Wymagania lokalowe, sprzętowe i potrzebne materiały
Miejsce:

pomieszczenie
Wymagane materiały:

Flipcharty, mazaki, wydrukowane załączniki, kubki, butelka Pepsi, Coli oraz wody, przykłady różnych reklam (wycinki z gazet, ulotki, ewentualnie reklamy telewizyjne i radiowe + sprzęt do ich odtworzenia: komputer, słuchawki, mp3).

Przebieg
1
10 min.
Wprowadzenie
Forma: dyskusja
Zapytaj uczestniczki co decyduje o tym, że kupujemy dany produkt? Na co zwracamy uwagę poza ceną i jakością? Jakie kryteria bierzemy pod uwagę? Odpowiedzi zapiszcie na flipcharcie. Następnie zastanówcie się co decyduje o cenie danego produktu, co ma na nią wpływ? Podsumowując dyskusję zwróć uwagę, że jednym z kryteriów doboru produktów może być to w jaki sposób został on wyprodukowany. O tym też będzie kolejne ćwiczenie.
2
20 min.
Banan
Forma: minigra ekonomiczna
(źródło: Jak zostać szkoła przyjazną Fair Trade, Polska Zielona Sieć, 2008)
Podziel uczestniczki na 5 grup. Każda grupa wciela się w jedną z 5 ról: pracowników/czek plantacji, właścicieli/ek plantacji, importerów/ek, sprzedawców/czyń oraz przewoźników/czek. Rozdaj opisy ról (Załącznik 1). Następnie narysuj na flipcharcie banana i powiedz, że kosztuje on złotówkę. Każda grupa ma ustalić jaką część dochodu ze sprzedaży powinna uzyskać. Jeśli suma będzie większa niż złotówka grupy rozpoczynają negocjacje starając się wypracować procentowy podział dochodów.
Podsumowując dyskusję prezentujemy rzeczywisty podział dochodów (Załącznik 2) i rozmawiamy z uczestniczkami: czy taki podział dochodu jest sprawiedliwy? Z czego on wynika (wykorzystywanie pracowników/czek z krajów słabiej rozwiniętych, praca dzieci, nieodpłatna praca przymusowa). Jakie ma to konsekwencje (łamanie praw pracowników/czek, brak zapewnienia podstawowych potrzeb, bogacenie się osób z Europy kosztem pracowników/czek z innych części świata).
3
10 min.
Co możemy zrobić, by nasze produkty były bardziej sprawiedliwe?
Forma: burza mózgów
Zastanówcie się wspólnie, co można zrobić, by nasze produkty były bardziej sprawiedliwe? Spiszcie pojawiające się pomysły, poddawaj pod dyskusje też takie, które uczestniczkom nie przyjdą do głowy.
Propozycje:
- kupowanie produktów ze sprawiedliwego handlu (pokaż uczestniczkom symbol Fair Trade – Załącznik 3) lub innych certyfikowanych rzeczy
- kupowanie produktów lokalnych (brak konieczności transportowania ich na duże odległości)
- kupowanie rzeczy używanych/wymiany (zamiast kupowania kolejnych nowych przedmiotów)
- generalne kupowanie mniejszej ilości produktów
- kupowanie od sprawdzonych, zaufanych producentów/ek
4
30 min.
Reklamy
Forma: praca w grupach
(źródło: Akademia 3R, Kupuj odpowiedzialnie)
Jednym z ważnych elementów, który wpływa na cenę produktu i nasze wybory są reklamy (zapewne pojawiło się to podczas odpowiedzi uczestniczek na pytania z wprowadzenia do zajęć, możesz więc się do tego odwołać). Spróbujmy przyjrzeć się im bliżej. Podziel uczestniczki na 4 grupy. Każda grupa dostanie do opracowania jeden rodzaj reklamy: reklama w gazecie, reklama w telewizji, reklama radiowa, ulotki/plakaty. Zadaniem każdej grupy jest sporządzić mapę myśli na temat danej reklamy, zawierając w niej informacje o tym jak taka reklama jest budowana, jak wpływa na odbiorcę/czynię, jak można się przed nią chronić.
Pytania pomocnicze dla grup (prowadząca może zadać je przed rozpoczęciem pracy w grupach lub rozdać wydrukowane):
Jakie słowa/zwroty najczęściej pojawiają się w reklamach?
Jakie osoby występują w reklamach (wiek, płeć, status społeczny, zawód, itd.)?
Czy reklama mówi coś o rzeczywistej cenie i jakości produktu?
Czy świat przedstawiony w reklamie jest prawdziwy, rzeczywisty?
Na jakie zmysły oddziałują reklamy?
Do jakich wartości odwołują się reklamy?
Co obiecują reklamy (np. bezpieczeństwo, zdrowie, sukces)?
Czy i jak reklama manipuluje odbiorcami/czyniami? Jakie chwyty stosuje?
Czy reklamy mówią coś o tym gdzie i w jakich warunkach dany produkt został wyprodukowany?
Jak można bronić się przed wpływem reklamy?
Dobrze byłoby rozdać każdej grupie również przykłady reklam – gazety, ulotki/plakaty, zaś grupie zajmującej się radiem czy telewizją dać mp3 lub/i komputer z nagranymi przykładowymi reklamami, które w ostatnim czasie można było zobaczyć czy usłyszeć.
Grupy mają 15 minut na pracę, po tym czasie prezentują efekty, pozostałe grupy mogą uzupełniać. Wspólnie podsumowujemy koncentrując się głównie na tym, jak możemy bronić się przed wpływem reklam. Warto odwołać się też do pytania o to, czy reklamy pokazują gdzie i w jakich warunkach przedmiot został wyprodukowany, nawiązując do poprzedniej części zajęć. Dlaczego tego nie robią? (chęć większego zysku, manipulacja klientem/ką, ukrywanie przed nim/nią całości procesu).
5
10 min.
Paradoks Pepsi
Forma: eksperyment
Podsumowując część o reklamach, zaproponuj uczestniczkom udział w krótki eksperymencie. Poproś każdą z nich (lub wybrane 5 osób) o zapisanie na kartce czy wolą Pepsi czy Colę. Następnie poproś o zasłonięcie oczu i podaj wszystkim do picia najpierw jeden napój, potem drugi. Możesz przedzielić je szklanką wody, dla lepszego rozróżnienia smaku. Spytaj, który z napojów bardziej im smakował – pierwszy czy drugi. Sprawdź na ile odpowiedzi te pokryły się z wcześniejszymi odpowiedziami na kartkach. Podobne eksperymenty przeprowadzane na dużej grupie osób pokazały, że ludzie deklarują, że bardziej lubią Colę, kiedy jednak przychodzi do próbowania częściej wybierają Pepsi jako lepszą. Pokazuję to siłę reklamy i jej wpływ na postrzeganie rzeczywistości.
5
10 min.
Świat reklamy
Forma: dyskusja
(źródło: Akademia 3R, Kupuj odpowiedzialnie)
Ćwiczenie można poprowadzić alternatywnie do poprzedniego lub oprócz niego jeśli starczy nam czasu. Rozwieszamy po sali cytaty dotyczące reklamy (Załącznik 4 – można rozwiesić tylko kilka z nich). Każda uczestniczka staje przy tym, z którym najbardziej się zgadza, lub który najbardziej ją zaciekawił. Krótko uzasadnia swój wybór.
6
10 min.
Podsumowanie
Wróćcie do plakatów z samego początku zajęć. Co wpływa na dokonywane przez nas wybory konsumenckie? Czy coś zmieniło się na naszej liście? Czy coś byście dopisały? Poproś każdą uczestniczkę o zdanie podsumowania: na co zwróci uwagę idąc następnym razem do sklepu? Co zabiera dla siebie z tych zajęć?
Załączniki
1
Załącznik 1

Kopii:
2
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Banan
2
Załącznik 2

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
KOLOR
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Banan
3
Załącznik 3

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
KOLOR
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Co możemy zrobić, by nasze produkty były bardziej sprawiedliwe?
4
Załącznik 4

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Świat reklamy
Pobierz wszystkie załączniki