Skąd się bierze nasza kawa?

*Całość materiałów opracowanych w projekcie Ekonomia jest kobietą pisana jest w formie żeńskiej. Mimo to mogą być one swobodnie używane również w grupach koedukacyjnych. Jeśli masz jakieś przemyślenia na temat tego scenariusza, uważasz, że coś warto byłoby zmienić, ulepszyć, dodać – napisz do nas: ekonomiajestkobieta@zhp.pl

Dlaczego warto:  Większość spożywanych przez nas produktów pochodzi z zupełnie innych części świata. Rzadko jednak zastanawiamy się nad tym gdzie są one produkowane i w jakich warunkach. Kto z nas wie skąd pochodzi kawa? Podczas zajęć uczestniczki dowiadują się nie tylko skąd biorą się podstawowe produkty spożywcze, ale także czym jest Sprawiedliwy Handel i jak możemy wprowadzić w życie podstawowe zasady odpowiedzialnej konsumpcji.

Zadania: Jeśli chcesz wziąć udział w propozycji programowej Ekonomia jest kobietą i zdobyć jedną z części plakietki, oprócz przeprowadzenia poniższego warsztatu, wykonaj jedno z poniższych zadań.  Zadania mogą być wykonywane całą grupą lub indywidualnie. Możesz też wymyślić swoje własne zadanie związane z tematem warsztatu i wysłać do akceptacji na adres ekonomiajestkobieta@zhp.pl).

  1. Sprawdźcie gdzie w Twojej okolicy można kupić produkty ze Sprawiedliwego Handlu. Jakie to produkty? Ile kosztują?
  2. Wprowadźcie w życie decyzje podjęte na koniec spotkania. Przez przynajmniej trzy tygodnie zapisujcie swoje sukcesy i porażki. Czy udało Wam się wcielić w życie postanowienia? Co Wam pomagało/przeszkadzało?
  3. Gdzie w Waszej okolicy można kupować lokalne produkty? Jakie to produkty? Sporządźcie mapę takich miejsc.
  4. Przygotowując się do biwaku lub rodzinnej kolacji, zróbcie zakupy przestrzegając jak największej ilości zasad odpowiedzialnej konsumpcji żywności. Zwróćcie uwagę na lokalność produktów, sezonowość, skąd one pochodzą, ilość zużytych opakowań, przygotujcie listę i zaplanujcie ilość kupionych rzeczy, tak by nic się nie zmarnowało.
  5. Przeprowadźcie sąd nad Sprawiedliwym Handlem. Podzielcie się na grupę „za” i „przeciw”. Przygotujcie argumenty. Wybierzcie osobę, która będzie prowadzić całe przedsięwzięcie.
  6. Skąd pochodzą nasze produkty? Wybierzcie 5 produktów (innych od tych, które omawiane były na spotkaniu), dowiedzcie się skąd są one sprowadzane.
  7. Jak wygląda praca przy zbiorze bananów, liści herbaty czy kawy? Znajdźcie rzetelne informacje na ten temat, wymieńcie się nimi w grupie.
0
Autor:
hm. Anna Książek
Chorągiew Łódzka, Hufiec Łódź Widzew
Recenzent:
hm. Agata Erhardt-Wojciechowska, ZOKK
Chorągiew Stołeczna, Hufiec Pruszków
Zamierzenia:
Po zajęciach/warsztatach/... uczestnik będzie:
  • znała państwa różnych kontynentów
  • wiedziała skąd pochodzą różne produkty, które spożywa na co dzień
  • wiedziała jak rozkłada się podział zysków z importowanej żywności
  • wiedziała jakie zagadnienia związane są z odpowiedzialną konsumpcją żywności
  • znała zasady, jakimi kieruje się Sprawiedliwy Handel
  • znała mocne i słabe strony Sprawiedliwego Handlu
  • wiedziała co może zrobić, by stać się bardziej odpowiedzialną konsumentką
  • zmotywowana do zmiany swoich nawyków związanych z konsumpcją
Realizowane wymagania:
Wymagania z prób realizowane poprzez te zamierzenia:
Motyw i zakres tematyczny
Motyw główny:
  • Wartości harcerskie
Uszczegółowienie:

Ekonomia - świadoma konsumpcja
Zakres tematyczny:

  • Odpowiedzialna konsumpcja żywności, Sprawiedliwy Handel
Forma materiału
Typ materiału:

Pełen konspekt zajęć
Informacje organizacyjne
min
12
opt
16
maks
24
90 min.
Prowadzących: 1
Uwagi:

Wymagania lokalowe, sprzętowe i potrzebne materiały
Miejsce:

pomieszczenie
Wymagane materiały:

Kartki, mazaki, wydrukowane załączniki, mapa świata, banan, nóż, flipczarty, papierowa taśma lub plastelina do przyklejania plakatów na ścianie.

Przebieg
1
5 min.
Wprowadzenie
Forma: rozmowa
Powieś w widocznym miejscu poniższy cytat:
„I zanim skończysz śniadanie, już zależałeś od ponad połowy świata.”
Marcin Luther King
Zapytaj uczestniczek jak rozumieją ten cytat. Jaki ma on związek z tytułem dzisiejszego spotkania – „Skąd się bierze nasza kawa?”
2
5 min.
Państwa świata
Forma: podział na grupy
Rozdaj uczestniczkom nazwy krajów. Ich zadaniem jest dobrać się w trzy grupy: kraje z Azji, Ameryki oraz Afryki. Rozłóż w widocznym miejscu mapę świata i pozwól uczestniczkom z niej skorzystać jeśli mają wątpliwości (Załącznik 1).
3
10 min.
Skąd się bierze nasza kawa?
Forma: praca w grupach
Rozdaj grupom zestaw pociętych produktów oraz nazw krajów, w których są one produkowane (Załącznik 2). Zostaw im kilka minut na dopasowanie jednych do drugich. Przy każdym produkcie liczba w nawiasie sugeruje ile państw powinno zostać do niego dopasowanych. Następnie podsumuj ćwiczenie na forum, pokazując dane kraje na mapie świata. Wróćcie do cytatu z początku zajęć. Czy Wasze rozumienie tych słów zmieniło się w jakikolwiek sposób?
4
5 min.
Kto na tym zarabia?
Forma: ćwiczenie
Wiemy już skąd pochodzą nasze produkty. Kto jednak zarabia na poszczególnych etapach produkcji? Zaprezentuj grupie proporcjonalnie pociętego banana (na podstawie rysunku z załącznika 3). Zapytaj, która część banana należy do której części łańcucha dostaw? Dopasujcie razem kto i ile zarabia na kupionym przez Was bananie.
5
20 min.
Żywność a odpowiedzialna konsumpcja
Forma: praca w grupach
Z odpowiedzialną konsumpcją w kontekście żywności wiąże się kilka aspektów. W kolejnej części zajęć odkryjemy jakie są to aspekty i postaramy się wspólnymi siłami wskazać zagadnienia ważne w danym aspekcie. Daj każdej uczestniczce kartę z nazwą jednego aspektu. Uczestniczki dobierają się w proporcjonalne grupy, odszukując osoby z tą samą nazwą na kartce (Załącznik 4). Jeśli uczestniczek jest mniej, można zrezygnować z niektórych aspektów. Możesz również dobrać je w zależności od swojej wiedzy w danym temacie. Informacje na temat niektórych aspektów znajdziesz w załączniku 5. Zachęcam też do odwiedzenia strony ekonsument.pl.
Zadaniem uczestniczek podzielonych na grupy jest stworzenie plakatu/mapy myśli, na temat danego aspektu. Jakie zagadnienia mogą się z nim wiązać? Dlaczego dany aspekt jest ważny z punktu widzenia odpowiedzialnej konsumpcji i żywności? Możesz podpowiadać grupom, jeśli zobaczysz, że nie mają swoich pomysłów. Przykłady zagadnień znajdziesz we wspomnianym załączniku 5. Po 10 minutowej pracy grupy prezentują swoje plakaty/mapy myśli. Wspólnie z całą grupą uzupełniamy wiedzę na temat danego aspektu.
6
20 min.
Sprawiedliwy Handel
Forma: praca indywidualna, dyskusja
Jednym z rozwiązań na problemy omówione w poprzednim ćwiczeniu jest inicjatywa Sprawiedliwy Handel (Fair Trade). Kiedy uczestniczki zajęte są wykonywaniem poprzedniego ćwiczenia, rozwieś w różnych miejscach sali zasady, którymi kieruje się Sprawiedliwy Handel (Załącznik 6). Poproś uczestniczki o rozejście się i przeczytanie zasad, a następnie zaznaczenie trzech, które uważają za najważniejsze. Podsumuj w grupie wyniki „głosowania”, porozmawiajcie chwilę o idei Sprawiedliwego Handlu. Czy to dobry pomysł? Jakie są jego mocne i słabe strony?
7
15 min.
Inne rozwiązania
Forma: praca w grupach
Jedną ze słabych stron Sprawiedliwego Handlu jest mała dostępność produktów tego typu w Polsce oraz wysoka ich cena. Co innego możemy zrobić, by przyczynić się do odpowiedzialnej konsumpcji żywności? Podziel uczestniczki na kilkuosobowe grupy i zaproś do burzy mózgów – niech wypiszą wszelkie możliwe i realne sposoby na to, by nasza konsumpcja była choć odrobinę bardziej odpowiedzialna.
Przykładowe pomysły:
- kupować mniej
- kupować lokalnie
- kupować rzeczy w większych opakowaniach lub, jeśli to możliwe, bez opakowań
- kupować żywność ekologiczną
- prawidłowo przechowywać jedzenie
- nie kupować na zapas (ryzyko zepsucia)
- kupować sezonowe warzywa/owoce
8
10 min.
Co ja zrobię?
Forma: rundka - podsumowanie
Każda uczestniczka zapisuje przynajmniej jedną małą rzecz, którą od dziś zacznie robić inaczej, by być choć odrobinę bardziej odpowiedzialną konsumentką. Zapisane decyzje przedstawiamy reszcie grupy, podsumowując przy okazji zajęcia i wiedzę na nich zdobytą.
Załączniki
1
Załacznik 6

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Sprawiedliwy Handel
2
Załącznik 1

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Państwa świata
3
Załącznik 2

Kopii:
2
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Skąd się bierze nasza kawa?
4
Załącznik 3

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
KOLOR
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Kto na tym zarabia?
5
Załącznik 4

Kopii:
2
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Żywność a odpowiedzialna konsumpcja
6
Załącznik 5

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Żywność a odpowiedzialna konsumpcja
Pobierz wszystkie załączniki