W szeregach Małego Sabotażu


Propozycja gry dla harcerzy, dzięki której dowiedzą się jak wyglądała praca konspiracyjna i życie podczas okupacji. Wykonując poszczególne zadania wcielą się w grupy Szarych Szeregów, by wykonać określone zadania w ramach Małego Sabotażu.


5+
Autor:
Marta Lipowska, Hufiec Pruszków, Chorągiew Stołeczna
phm. Arkadiusz Mioduszewski HO, Hufiec Pruszków, Chorągiew Stołeczna
Recenzenci
  • hm. Agata Erhardt-Wojciechowska, ZOKK/290/2018
Zamierzenia:
Po zajęciach/warsztatach/... uczestnik będzie:
  • Znał podstawową historię i strukturę Szarych Szeregów
  • Wiedział jak wyglądały akcje organizowane przez Szare Szeregi w ramach Małego Sabotażu i jaki miały cel
  • Doskonalił posługiwanie się mapą, potrafił wyznaczyć trasę na mapie i w terenie.
  • Doskonalił posługiwanie się mapą i orientację w terenie. Obliczy czas dojścia dokona pomiarów w terenie, poprowadzi patrol/zastęp.
  • Potrafił zsynchronizować i obliczyć czas przejścia na podstawie odległości obliczonych według skali mapy.
Realizowane wymagania:
Wymagania z prób realizowane poprzez te zamierzenia:
  • Tropicielka/wywiadowca - Techniki harcerskie 2. Wyznaczyłam/em azymuty w terenie. Wykonałam/em szkic drogi, zaznaczając azymuty, charakterystyczne obiekty i odległości. Posługując się busolą i mapą dotarłam/em do wyznaczonego miejsca. Wyznaczyłam/em w nocy kierunek północny. Prawidłowo oceniłam/em „na oko” odległość w terenie, długość przebytej drogi, oraz czas marszu. W pomiarach wykorzystałem wymiary swojego ciała np. wzrost, rozpiętość ramion i długość stopy.
  • Pionierka/Odkrywca - Doskonalenie harcerskie 7. Odnalazłam/em na mapie miejsce, w którym się znajduje, poprowadziłam/em w czasie gry terenowej lub wycieczki zastęp wg mapy topograficznej. Na podstawie mapy topograficznej określiłam/em długość trasy, nachylenie terenu, przybliżony czas marszu, azymut na dany punkt. Zmierzyłam/em w terenie odległość i wysokość/
  • Ochotniczka/młodzik - Wiedza harcerska 1. Wiem, kiedy powstał skauting, kto był jego twórcą oraz kto tworzył harcerstwo na ziemiach polskich. Wiem, czym wsławiły się Szare Szeregi.
Motyw i zakres tematyczny
Motyw główny:
  • Zbiórka okolicznościowa
  • Technika harcerska
  • Wartości harcerskie
Uszczegółowienie:

Zbiórka Okolicznościowa, ponieważ docelowo planowana była z okazji rocznicy powstania Szarych Szeregów. Techniki Harcerskie wykorzystane w grze to przede wszystkim terenoznawstwo i orientacja w mieście, lokalizacja punktów na mapie, wyznaczenie marszruty oraz czasu przejścia. Gra niesie ze sobą wartości, które są zawarte w rocie Przyrzeczenia Harcerskiego ( m.in. służba Polsce), w Prawie Harcerskim oraz promuje wartości takie jak patriotyzm, braterstwo
Zakres tematyczny:

  • Historia Szarych Szeregów
  • Akcje wykonywane przez Szare Szeregi w ramach Małego Sabotażu
  • Terenoznawstwo – posługiwanie się mapą
Forma materiału
Typ materiału:

Pełen konspekt zajęć
Informacje organizacyjne
min
18
opt
30
maks
36
170 min.
Prowadzących: 8
Uwagi:
Powinno być tylu uczestników, aby dało się ich podzielić na 6 patroli (tyle ile punktów na grze). Do czasu gry został wliczony czas przejścia patroli między punktami. W zależności od rozmieszczenia punktów czas ten może ulec modyfikacji. Prowadzący: 6 punktowych + oficer niemiecki + koordynator, który podczas gry pełni funkcję łącznika między punktowymi. Opcjonalnie osoby do niemieckich patroli utrudniające grę. Cały mechanizm poruszania się patroli jest oparty na zegarku. Należy wyliczyć ile czasu zajmie patrolowi przejście z punktu do punktu oraz ile czasu potrzebuje na jego zrealizowanie. Każdy patrol otrzymuje kartę, na której ma wypisane po kolei adresy punktów, na które ma się udać oraz konkretną godzinę o której ma się tam stawić. Każdy z patroli ma rzecz jasna inną kolejność, tak żeby nie spotkały się na jednym punkcie. Punktowi dostają też rozpiskę o której godzinie ma do nich dotrzeć konkretny patrol.

Wymagania lokalowe, sprzętowe i potrzebne materiały
Miejsce:

Harcówka, teren miasta, dodatkowa sala/pomieszczenie, budynek.
Warunki:

Potrzebne dwa miejsca przy murze lub płocie
Wymagane materiały:

- Mapy okolicy z zaznaczonymi punktami (tyle ile patroli)
- Słowniczki pojęć związanych z Szarymi Szeregami (dla każdego uczestnika)

- 7 arkuszy papieru pakowego
- pędzel x1
- farba x1
- kartki papieru (dwa razy tyle ile patroli)
- długopis (tyle ilu uczestników)
- kreda x1
- ciastka x3
- gawęda
- bibuła informacyjna (dla każdego)
- przygotowane plakaty z niemieckim hasłem (tyle ile patroli)
- wklejki z literą "L" (tyle ile patroli)
- worek na śmieci x 3
- ołówki (dla każdego patrolu)
Materiały uczestnika:

Zegarek na rękę
Ubiór uczestnika:

mundur

Przebieg
1
15 min.
Wstęp
Odpowiedzialny: koordynator
Koordynator dzieli uczestników na w miarę równe patrole. Wprowadza ich również w tematykę gry, przybliżając mniej więcej na czym polegały akcje prowadzone w ramach Małego Sabotażu i w jakim celu.
Rozdaje też patrolom mapy terenu oraz karty patrolu, na której znajduje się kolejność punktów, na które ma się on udać. Przedstawia jakie są reguły gry, kiedy można dojść do punktu.
Mówi też, że bardzo ważne jest posiadanie zegarka, ponieważ na danym punkcie mają się stawić o konkretnej godzinie, która jest napisana na karcie patrolu. Odnosi się to do precyzji w działaniu organizacji oraz ćwiczy cierpliwość, ponieważ czasem może się zdarzyć, że patrol będzie musiał poczekać kilka minut na wykonanie danego zadania.
Potrzebne materiały: Mapy terenu z zaznaczonymi punktami, karty patroli z kolejnością, w jakiej patrol ma odwiedzać punkty (tyle ile patroli), Słowniczki pojęć związanych z Szarymi Szeregami (dla każdego uczestnika)
2
10 min.
Malowanie znaku Polski Walczącej
Odpowiedzialny: Punktowy 1
Harcerze malują znak Polski Walczącej na papierze (pakowym) wywieszonym na ścianie budynku/murku/płocie. Patrol musi podkraść się do miejsca, ubezpieczyć czy nikt nie idzie i wymalować znak farbą na papierze pakowym.
Punktowy: Po przejściu patrolu zmienia arkusze papieru i dostarcza farbę na akcję w umówionym miejscu. Jest łącznikiem, któremu patrol melduje wykonanie zadania. Tłumaczy patrolowi co mają zrobić na następnym punkcie.
Potrzebne materiały: Arkusze papieru pakowego x5 , pędzel, farba, worek na śmieci, taśma klejąca
3
10 min.
Przekazanie meldunku
Odpowiedzialny: Punktowy 2
Zadaniem harcerzy jest dostarczenie określonego meldunku do skrzynki znajdującej się w umówionym miejscu. Uwaga meldunek można przekazać tylko w momencie gdy punktowy wykona umówiony znak mówiący o tym, że jest bezpiecznie. Po przekazaniu meldunku na skrzynce należy zrobić znak kredą, komunikujący że meldunek jest w skrzynce kontaktowej.
Potrzebne materiały: Papier x5, długopis x5, kreda
4
15 min.
Tajne Komplety
Forma: gawęda
Odpowiedzialny: Punktowy 3
Harcerze na tajne komplety przybywają pojedynczo wystukują umówiony znak lub mówią umówione hasło. Na tajnych kompletach zostaje im w skrócie przekazana wiedza o Szarych Szeregach a w szczególności o Małym Sabotażu. Z tajnych kompletów wychodzą pojedynczo aby nie zwracać na siebie uwagi. Spotykają się w umówionym miejscu aby kontynuować grę.
Punktowy: opowiada gawędę, przygotowuje wystrój.
Punkt ma miejsce w sali.
Potrzebne materiały: Ciastka, gawęda, bibuła o "Zawiszakach", ulotka informacyjna dla patrolu
5
15 min.
Przygotowanie wywiadowcze
Odpowiedzialny: Punktowy 4
Każda akcja podziemia musiała być poprzedzona bardzo dobrym przygotowaniem wywiadowczym. Często przygotowanie wywiadowcze było realizowane przez kilka grup niezależnie od siebie. Zadaniem harcerzy jest dokonanie przygotowania wywiadowczego przed ważną akcją sabotażową. W tym celu należy dokładnie zmierzyć wymiary danej kamienicy, podać ilość schodów prowadzących na określone piętro a także podać odległość od bramy do drzwi wejściowych.
Punktowy: stoi w wcześniej umówionym miejscu, przekazuje patrolowi wytyczne w którym budynku i co dokładnie mają zmierzyć, przekazuje kartkę i ołówek. Na koniec patrol wraca do niego oddać zrobione zadanie.
Potrzebne materiały: Ołówek x5, kartki papieru x5, wytyczne jaką odległość zmierzyć
6
10 min.
Modyfikacja niemieckich napisów
Odpowiedzialny: Punktowy 5
Harcerze mają za zadanie podkraść się do rozwieszonego w wybranym miejscu napisu " Deutschland siegt an allen Fronten” (Niemcy zwyciężają na wszystkich frontach) – i zamienić literę S na L w drugim słowie tego zdania.= " Deutschland liegt an allen Fronten " ("Niemcy leżą na wszystkich frontach"). Jest to autentyczne zadanie wykonywane w ramach Małego Sabotażu.
Punktowy: Kiedy patrol przychodzi na punkt, objaśnia na czym polega zadanie i jak po zmianie litery całe zdanie zmienia swój sens. Po wykonaniu zadania kiedy patrol odejdzie - zmienia plakaty.
Potrzebne materiały: przygotowane plakaty z niemieckim hasłem x5 , wklejki z literą "L" x5, worek na śmieci
7
10 min.
Wystawa Fotografa
Odpowiedzialny: Punktowy 6 + oficer
Patrol przychodzi na miejsce, gdzie zastaje punktowego, który wyjaśnia zasady. Patrol ma podkraść się do wystawy fotografa, na której wiszą zdjęcia niemieckich oficerów w mundurach.. Jego zadaniem jest zerwać fotografie i przynieść punktowemu. Utrudnieniem jest jednak niemiecki oficer który krąży w pobliżu. Patrol musi się tak podkraść, aby nie zostać przyłapanym przez wojskowego.
Potrzebne materiały: Fotografie z portretami niemieckich oficerów, papier szary, taśma, płot (żeby wywiesić na nim wystawę).
8
15 min.
Podsumowanie gry
Odpowiedzialny: Koordynator
Koordynator podsumowuje grę wraz z uczestnikami. Każdy patrol na kartce wypisuje odczucia, jakie mogły towarzyszyć członkom Szarych Szeregów podczas wykonywania danych akcji oraz próbuje ocenić poziom trudności życia w tamtych czasach i aktywnego działania, na podstawie tego, czego dowiedział sie podczas gry.
Potrzebne materiały: Kartki x6, długopisy x6
Załączniki
1
Bibiuła o "Zawiszakach"

Kopii:
30
Grubość:
Normalna
Druk:
KOLOR
Format:
A5
Dotyczy elementu zajęć: 4
2
Ulotka informacyjna na Tajne Komplety

Kopii:
30
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: 4
3
Niemieckie plakaty propagandowe

Kopii:
5
Grubość:
Normalna
Druk:
KOLOR
Format:
A3
Dotyczy elementu zajęć: 6
4
Słownik pojęć związanych z Szarymi Szeregami

Kopii:
30
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: 1
Pobierz wszystkie załączniki