Zakupy porównawcze

*Całość materiałów opracowanych w projekcie Ekonomia jest kobietą pisana jest w formie żeńskiej. Mimo to mogą być one swobodnie używane również w grupach koedukacyjnych. Jeśli masz jakieś przemyślenia na temat tego scenariusza, uważasz, że coś warto byłoby zmienić, ulepszyć, dodać – napisz do nas: ekonomiajestkobieta@zhp.pl

Dlaczego warto: W sklepie kupujemy przede wszystkim „oczami”, nie zastanawiamy się jakie znaczenie mają oznaczenia na etykiecie i na półce. Często patrzymy na cenę produktu znajdującą się na półce, a później przy kasie nie sprawdzamy paragonu. Chcąc być świadomą klientką, kupujemy produkty oznaczone informacją „produkt polski”, nie zwracając uwagi na to, czy naprawdę jest wyprodukowany w Polsce. Często zastanawiamy się co oznaczają kreski na opakowaniu i jak mamy je czytać. Kupujemy produkt „+25%” nie sprawdzając realnie czy rzeczywiście jest to dla nas opłacalne. Wszystkich tych odruchów można się łatwo oduczyć szybko dokonując weryfikacji i oceny na podstawie informacji jakie mamy przed sobą w sklepie.

Zadania: Jeśli chcesz wziąć udział w propozycji programowej Ekonomia jest kobietą i zdobyć jedną z części plakietki, oprócz przeprowadzenia poniższego warsztatu, wykonaj jedno z poniższych zadań.  Zadania mogą być wykonywane całą grupą lub indywidualnie. Możesz też wymyślić swoje własne zadanie związane z tematem warsztatu i wysłać do akceptacji na adres ekonomiajestkobieta@zhp.pl.

  1. Zróbcie prezentację, gdzie pokazane będzie 10 produktów będących przykładem promocji z gratisem: przedstawcie ich ceny bez promocji i z promocją, porównajcie wyliczenia, marki oraz sklepy.
  2. Przygotujcie i spiszcie receptury produktu zakonserwowanego naturalnymi konserwantami (np. marynata z ogórka, dyni, buraka, jabłka, jajka lub kiszony produkt) z uwzględnieniem w recepturze nazwy konserwantu zgodnie z Tablicą E.
  3. Wyszukaj i opisz 10 naturalnych konserwantów, wskazując jakie mają E i gdzie występują naturalnie. Znajdź 3 produkty, gdzie te konserwanty są wskazane na opakowaniu.
  4. Zróbcie sobie na zbiórce/w klasie ucztę z naturalnych produktów: zasadźcie cebulę, żeby wypuściła szczypiorek; kupcie 1,5 l mleka nie pasteryzowanego (prosto od krowy) i zróbcie z tego mleka ser, masło lub maślankę; upieczcie chleb na zakwasie lub bułki na drożdżach. Lub wykorzystajcie swoje własne pomysły na świeże, naturalne produkty.
  5. Zaplanuj rodzinne zakupy. Porównaj produkty z różnych sklepów, zaproponuj rodzicom konkretne produkty i wyjaśnij im dlaczego wybrałaś właśnie te.
  6. Poproś rodziców o paragony z zakupów z ostatniego tygodnia, sprawdź, czy wszystkie sumy się na nich zgadzają oraz czy na paragonie znajduje się pełna nazwa sklepu.
0
Autor:
Agnieszka Koziarska Wilkowiecka
Chorągiew Łódzka, Hufiec Inowłódz
Recenzent:
hm. Anna Książek
Chorągiew Łódzka, Hufiec Łódź Widzew
Zamierzenia:
Po zajęciach/warsztatach/... uczestnik będzie:
  • umiała prawidłowo czytać terminy przydatności
  • umiała porównać ceny produktów dla tej samej miary wagi lub pojemności
  • wiedziała czego może szukać na paragonie
  • znała różnicę między produktami świeżymi, a zakonserwowanymi
  • wiedziała co to jest świadomy wybór, nie oparty na wyglądzie opakowania
Realizowane wymagania:
Wymagania z prób realizowane poprzez te zamierzenia:
Motyw i zakres tematyczny
Motyw główny:
  • Inne
Uszczegółowienie:

Ekonomia - zarządzanie pieniędzmi
Zakres tematyczny:

  • Zakupy porównawcze
Forma materiału
Typ materiału:

Pełen konspekt zajęć
Informacje organizacyjne
min
6
opt
16
maks
20
90 min.
Prowadzących: 1
Uwagi:

Wymagania lokalowe, sprzętowe i potrzebne materiały
Miejsce:

Sala lub świeże powietrze, miejsce gdzie będzie można pisać, liczyć oraz rysować, najlepiej w niedalekim sąsiedztwie sklepu.
Wymagane materiały:

Kartki i długopisy do liczenia „na pieszo”. Paragon z większą ilością pozycji na paragonie, najlepiej skserowany na kartce A4 w kilku egzemplarzach. Produkt, który jest w normalnej cenie oraz produkt w cenie z gratisem.
Materiały uczestnika:

Jako zadanie przed zbiórką/lekcją, część dziewczyn przynosi jeden rodzaj słodkości kupowany w różnych miejscach razem z paragonem za zakup tego produktu. Może to być „Grześ” czy „Princessa”. Inne dziewczyny przynoszą świeże owoce, może to być 2-3 jabłka, kupowane w różnych miejscach. Ważne, żeby grupy przyniosły paragony z różnych sklepów i produkty tego samego rodzaju. Jeśli jest więcej osób, może być więcej produktów.

Przebieg
1
15 min.
Werifykacja paragonów
Forma: ćwiczenie
Uczestniczki dzielą się na grupy tak, by w każdej grupie znalazł się przynajmniej jeden świeży produkt i jeden zapakowany. Następnie w grupach sprawdzają przyniesione paragony, zwracając uwagę na kolejne elementy:
a. Czytają nazwę sklepu, sprawdzają nazwę produktu, jaki jest opis na paragonie. Od roku 2014 każdy sprzedawca i sprzedawczyni mają obowiązek wpisania na paragon dokładnej nazwy produktu, nie tylko hasłowo. Sprawdzamy, czy ma to miejsce. Patrzymy jaki jest VAT, wyjaśniamy, że VAT to jest podatek, który płacą konsumenci i konsumentki końcowi/e, czyli my, a przedsiębiorcy rozliczają swoje przychody w kwotach netto, VAT rozliczając osobno. Temat VAT zostawiamy na inne spotkanie lub jako zadanie domowe, jeśli uczestniczki będą ciekawe tematu.
Przy okazji przypominamy również, że każdorazowo kiedy robimy zakupy w sklepie musimy uważnie patrzeć, czy przy skanowaniu produktu na kasie, pojawia się dokładnie ten produkt i cena, którą wcześniej widziałyśmy na półce.
b. Każda grupa sprawdza na opakowanych produktach termin przydatności. Wyjaśniamy:
• BEST BEFORE - najlepsze do, jeśli jest 06-2018 oznacza to, że do 31-05-2018 jest gwarantowana jakość produktu, po tym terminie mogą się zmienić własności produktu i może być już niezdatny do zjedzenia
• TERMIN PRZYDATNOŚCI: 06-2018 można go zjeść, zużyć do 30 VI 2018 roku, potem trzeba już wyrzucić
• Wyjaśniamy znaczenie otwartego słoiczka (12 miesięcy od otwarcia opakowania), ale równocześnie taki produkt ma termin bezwzględnej przydatności od daty produkcji i informacja o tym powinna być na opakowaniu
• PROD DATE - data produkcji, wtedy trzeba szukać na opakowaniu wybitego terminu przydatności
• Określamy, daty produktów w grupach, porównujemy kto ma najstarszy.
2
5 min.
Suma na paragonie
Forma: ćwiczenie
Uczestniczki w grupach sprawdzają paragon przyniesiony przez prowadzącą: czy suma jest zgodna z zawartością paragonu? Przypominamy sobie sumowanie bez kalkulatora, czyli na kartce papieru.
3
10 min.
Ceny produktów z "gratisem"
Forma: ćwiczenie
Prowadząca zadaje zadanie wyliczenia ceny dla produktu, który kupiła z „gratisem” wychodząc od ceny pojedynczej sztuki (czyli sprawdza ile kosztowałyby te produkty gdyby nie było do nich dołączonego „gratisu”). Każda grupa wylicza sama, na koniec pokazuje na kartce cenę końcową, porównujemy z ceną na paragonie. Może być kilka wyników ćwiczenia.
a. Jeśli cena jest niższa niż wyliczona, wówczas wyjaśniamy, że producent/ka zarabia na ilości sprzedanej: decydując się na niższą marżę (zysk) i tak zarabia, bo zamiast zarobić 1pln to zarabia 1,5pln mimo wyższych kosztów. Przykładowo: rzeczywisty koszt zakupu 1kg jabłek to 1pln. Sprzedając 1kg jabłek po 3pln sprzedawczyni zarabia 2pln na każdym kilogramie. Jeśli sprzeda w sumie 10kg cały jej zarobek wyniesie 20pln. Jednak jeśli zdecyduje się na promocje +50% gratis, sprzedaje 1,5kg jabłek(zamiast 1kg) w cenie 3pln, z czego 1,5pln to koszt który musi ponieść, a pozostałe 1,5pln to zysk. Zamiast jednak sprzedać 10kg, jak w poprzednim przypadku, sprzeda 15kg (10 porcji po 1,5kg), czyli ostatecznie, mimo niższej marży, zyskuje na wyższej sprzedaży.
b. Jeśli cena jest równa z wyliczoną- to jest to promocja jest wyliczona prawidłowo.
c. Jeśli cena jest wyższa niż wyliczona przez grupy, wówczas mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką albo sklepu, albo producenta/ki.
4
10 min.
Moje doświadczenia w sklepach
Forma: dyskusja
Dziewczyny opowiadają z jakimi nieuczciwymi praktykami się spotkały, można zagaić dyskusję opowiadając, że często sklepy dzień przed promocją podnoszą cenę, żeby móc więcej zarobić na promocji i pytając czy któraś z uczestniczek się z tym spotkała.
Opowiedziane przez dziewczyny przypadki spisujemy na plakacie, dopisując co możemy zrobić, by nie dać się „nabrać” na taką promocję czy inny sposób na zwabiania klientów/ek.
5
10 min.
Produkty świeże czy nie?
Rozmawiamy o różnicy między produktami o krótkim i długim terminie trwałości. Zadajemy pytania pomocnicze: jaki termin przydatności mają owoce kupione przez uczestniczki, a jaki produkty opakowane? Skąd biorą się te różnice? Zwracamy uwagę na to, że szczelne opakowanie nie wypuszcza wilgoci (owoce), albo przeciwnie nie wpuszcza (wafelek).
Jak poznać stare owoce?
Opowiadamy kilka słów o tym, jak wygląda transport owoców oraz o konserwantach czyli dodatkach, które powodują przedłużenie świeżości produktów, lub przydatności ich do spożycia. Wspominamy o naturalnych konserwantach czyli ocet, sól czy cukier (załącznik 1).
Można wciągnąć w rozmowę dziewczyny, które jadły za granicą banany, melony czy inne owoce nie polskie. Niech opowiedzą o różnicy w smaku. Dobrym przykładem są też jabłka czy śliwki prosto z drzewa a kupowane w sklepie, lub nawet rzodkiewki czy szczypiorek.
6
40 min.
Wyjście do sklepu
Forma: zwiad
Najlepiej, żeby przed spotkaniem prowadząca umówiła się z kimś z pobliskiego sklepu, że przyjdą do niego uczestniczki, pooglądać produkty, może uda się namówić na próbę skanowania produktu skanerem i odczytać jakie informacje pokazują się na wyświetlaczu skanera?
Wychodzimy do pobliskiego sklepu poszukać informacji o jakich rozmawiałyśmy podczas pierwszej części zbiórki. W sklepie szukamy terminów przydatności, odczytujemy ceny na półkach. Zwracamy uwagę na terminy przydatności na kosmetykach i produktach spożywczych. „Słoiczek” praktycznie znajduje się tylko na kosmetykach. Pytamy sprzedawczynię, jaki termin mają produkty świeże w sklepie, skąd wiedzą czy produkt jest jeszcze świeży? Czym charakteryzują się produkty, które są już nieodpowiednie? Szukamy symboli konserwantów, możemy je spisać lub zrobić zdjęcie, żeby potem odszukać ich znaczenie w ramach zadania po spotkaniu. Na miejscu możemy też podsumować spotkanie, spytać o wrażenia uczestniczek i tego, czego się na zbiórce nauczyły.
Inne możliwe zadania dla uczestniczek w sklepie:
• Sporządź listę zakupów na obiad dla rodziny, zapisując nazwę konkretnego produktu, jego cenę, termin przydatności.
• Masz 30 zł na zorganizowanie spotkania urodzinowego dla swoich koleżanek. Sporządź listę zakupów.
• Sprawdź terminy przydatności różnych produktów w sklepie. Czy termin przydatności nabiału różni się od terminu przydatności np. makaronu? Które produkty mają najdłuższy termin przydatności, a które najkrótszy?
• Sporządź listę promocji proponowanych przez dany sklep. Czy są to uczciwe promocje?

Jeśli w pobliżu miejsca spotkania nie ma sklepu, można zmodyfikowaną wersję tego ćwiczenia przeprowadzić korzystając z gazetek promocyjnych supermarketu lub Internetu (duża część supermarketów ma opcję zakupów on line). Wówczas można zaproponować uczestniczkom również dodatkową zabawę ruchową opisaną poniżej:

Zabawa ruchowa –koszyk z zakupami
Dzielimy uczestniczki na 3 grupy (przy mniejszej ilości 2 grupy). Jedna grupa to koszyk zakupów, uczestniczki łączą się za ręce i tworzą koło. Druga grupa to towar przeterminowany, uczestniczki biorą na siodełko jedną z nich i próbują dogonić koszyk, żeby tam włożyć swój „produkt” przy okazji wykrzykując hasła reklamujące swój produkt. Trzecia grupa to produkt promocyjny, uczestniczki biorą jedną z nich na siodełko splecione z rąk i uciekają przed koszykiem, który próbuje go „wciągnąć” do środka. Grup może być więcej, wskazane dużo biegania, hałasu , ćwiczenie lepiej jest wykonywać na zewnątrz.
Załączniki
1
Załącznik 1

Kopii:
1
Grubość:
Normalna
Druk:
Czarno-biały
Format:
A4
Dotyczy elementu zajęć: Produkty świeże czy nie
Pobierz wszystkie załączniki