Gawędy śniadaniowe

Gawędy śniadaniowe”

czyli zbiór myśli o ścieżce instruktora

 

Wstęp

Gawędy śniadaniowe jest to zbiór krótkich opowiastek- lekkich, niezobowiązujących historii, które można opowiedzieć przy każdej okazji. Pomysł takich gawęd powstał na potrzeby kursów drużynowych i przewodnikowskich, gdzie staraliśmy się w sposób przystępny przekazać młodym, przyszłym drużynowym wartości oraz ideę bycia instruktorem. Ciekawostki na pozór nie związane z harcerstwem, o przeróżnej tematyce mogą być pomocne w odkrywaniu kim powinien być instruktor. 

Zbiór gawęd powstał jako wsparcie dla osób, którym publiczne przemawianie sprawia trudność. Dla tych instruktorów, którzy nie  są urodzonymi mówcami tzw. gawędziarzami, a podobnie jak ja – raczej praktykami harcerstwa. Naturalne snucie opowieści przychodzi często wraz z wiekiem oraz doświadczeniem, ale do opowiadanej gawędy warto się przygotować, by nie była “pusta w środku”. Zbiór gawęd jest to swoisty “worek” inspiracji, cytatów, spostrzeżeń ze świata- pomocny w sytuacjach, gdy chcemy przekazać w prosty, a zarazem ciekawy sposób to, co czasem trudno ująć w słowa. 

 

1.Parzenie herbaty

„Herbatę należy pić powoli, z szacunkiem, jak gdyby to ona była osią, wokół której kręci się świat, równo, bez pośpiechu w kierunku przyszłości.”

Thich Nat Hahn

Jak parzysz herbatę? Przecież wszyscy wiedzą jak zaparzyć herbatę, to  czynność prozaiczna i prosta. Jednak…. można przygotować herbatę na wiele sposobów.
Najszybszym i najbardziej popularnym sposobem parzenia herbaty  jest “zalanie” torebki ekspresowej w kubku wrzącą wodą. Ta czynność zajmuje dosłownie minutkę, zyskujemy gorący napój o brązowym zabarwieniu – czego chcieć więcej?
Ale czy nasze kubki smakowe po wypiciu przyrządzonego tak napoju są oczarowane?
Wystarczy iskra, a zaczynamy szukać lepszego smaku i wkraczamy na Drogę Herbaty.
Każda herbata wymaga specjalnego traktowania. Liść potrzebuje odpowiedniego czasu zaparzania dla danego gatunku herbaty. Istotna jest także m.in. woda, temperatura czy ilość suszu.  Przy przygotowaniu możemy popełnić mnóstwo zdawałoby się drobnych błędów, które skutkują miernym efektem w naszych kubkach i na naszych kubkach smakowych.
Przyrządzanie herbacianego wywaru można porównać do kształtowania młodego człowieka w drużynie harcerskiej. Jeśli zależy Nam na w pełni ukształtowanym człowieku- nie ma prostego, ekspresowego, pasującego do wszystkich przepisu na wychowanie.

2.Moc Jedi

“Nie próbuj. Rób albo nie rób, nie ma próbowania.”

Mistrz Yoda

Dawno, dawno temu w odległej galaktyce młody Luke Skywalker leci na bagienną planetę, by szkolić się pod czujnym okiem wielkiego mistrza Jedi- samego Yody.  Na planecie spotyka malutkiego, dziwnego, zielonego stworka. Młody Skywalker z początku nie wiedział kim jest ten osobnik, który obiecał zaprowadzić go do mistrza. Dopiero w chacie, syn Anakina zorientował się kim jest jego rozmówca. Szkolenie nie było proste.  Luke nie potrafił zaufać Mocy, zrozumieć jej siły. Yoda podnosząc statek mocą udowodnił że nie ma rzeczy niemożliwych, gdy wierzy się w Moc. Gdy coś robimy, angażujemy się, powinniśmy włożyć w to całe swoje serce. Nasze czyny nie są uzależnione od rozmiarów ciała lecz od siły ducha. Próby mogą zawieść, spełznąć na niczym- trzeba wejść w to  całym sobą, dopiero wtedy można stać się prawdziwym Mistrzem.

3.Obi Wan Kenobi

“Pomóż mi, Obi-Wan Kenobi, jesteś moją jedyną nadzieją…”

Leia Organa

Takie słowa skierowała księżniczka Leia do Obi Wana Kenobiego. Ile razy w harcerstwie słyszeliśmy podobne słowa? Obi Wan był mistrzem Jedi. Był opanowany, nie ryzykował bez potrzeby. Na pozór nie wyróżniał się wśród mistrzów.  Mimo to, w Obi-Wanie tkwiło coś, co sprawia, że bohater wydaje się być kimś szczególnie ważnym.
Po porażce i pojedynku z uczniem postanawia  samotnie żyć na zacofanej, pustynnej, nieprzyjaznej planecie. Gdy młody Luke przybywa do starego Bena z prośbą o pomoc od księżniczki Lei- Ben odpowiada na wezwanie i postanawia wypełnić misję. Obi Wan Kenobi do końca, całym swoim życiem po prostu służył, można było na nim polegać , był filarem, mentorem do którego można się zwrócić o pomoc. A czy my jako instruktorzy potrafimy odpowiedzieć na wezwanie?

4.Góra

“Patrz szerzej, spoglądaj wyżej, patrz dalej w przyszłość, a zobaczysz drogę” 

Robert Baden Powell

Nieraz bywa tak, że masz sporo wątpliwości czy postępujesz słusznie. Szczególnie wtedy, gdy nie jest tak jak planowałeś, kiedy ludzie wokół Ciebie zawodzą, a  służba której się podjąłeś przerasta twoje siły i możliwości i jesteś po prostu tym wszystkim zmęczony. To uczucie, jakbyś wchodził na szczyt górski i opadłbyś z sił, a wokół Ciebie żywej duszy. Masz wyjście- możesz po prostu zrezygnować, odpuścić, cieszyć się życiem bez udowadniania niczego. Zejść z góry bez zdobywania szczytu lub odetchnąć, złapać oddech, pomyśleć, spojrzeć na sytuację z innej perspektywy, znaleźć równowagę, odnaleźć ludzi wokół siebie, którzy myślą podobnie i ruszyć na szczyt harcerskich ideałów.

  1. Żaba szklana (centrolenidae)

“ Być wodzem oznacza żyć życiem bardzo czystym w otwartym domu. Niech ci, którzy chcą przyjść, przyjdą, niech drzwi i okna nigdy nie będą zamknięte, bo wódz żyje w oczach wszystkich, dla wszystkich i wśród wszystkich.”

Druga Księga Jaszczurki

W Ameryce istnieje gatunek żab, które są prawdziwymi ekshibicjonistami. Przezroczysta skóra i mięśnie pozwalają by światło  dzienne przechodziło przez nie, a anatomia tych płazów dzięki temu jest doskonale widoczna. Nazwane zostały żabami szklanymi. Największym i najwyżej położonym organem, który możemy zaobserwować u tego gatunku jest serce- centrum wszystkiego.  Instruktorzy powinni być jak te żaby. Młodzi ludzie są świetnymi obserwatorami, dlatego nasze czyny powinny być przejrzyste i jasne dla naszych harcerzy. Nie ważne, jak pięknie umiemy opowiadać, jeśli nasze czyny nie będą spójne ze słowami – nasze starania wychowawcze spełzną na niczym. Być instruktorem oznacza, że nasze serce jest na wierzchu, a wszystkie działania są widoczne.

6.Draco

„Harcerstwo to ruch ludzi zawsze młodych, kroczących z innymi szeroką drogą postępu…”

Maria Staszewska

Zamieszkujący lasy Południowo-Wschodniej Azji Draco potrafi zaimponować umiejętnością latania.
Jaszczury z rodzaju Draco posiadają wydłużone żebra pokryte błoną. Podczas zwyczajnego funkcjonowania “skrzydła” znajdują się przy ciele, jednak w trakcie podróżowania rozwijają się i za pomocą wiatru służącego jako silnik napędowy pozwalają na lot ślizgowy. Instruktorzy jak te jaszczurki – nie są typowymi przedstawicielami swojego gatunku. Posiadamy “skrzydła”, które na co dzień są mało widoczne, jednak doświadczenie i umiejętności zdobyte w harcerstwie wyróżniają Nas spośród tłumów. Tylko czy potrafimy z nich korzystać? I czy jesteśmy gotowi je rozwinąć?

7.Mutualizm

“Solidarność to jedność serc, umysłów i rąk zakorzenionych w ideałach, które są zdolne przemieniać świat na lepsze”

Ks. Jerzy Popiełuszko 

Mutualizm to symbiotyczna relacja, w której wszyscy mogą żyć długo i szczęśliwie.  Wyróżnia się dwa typy mutualizmu: obligatoryjny (obowiązkowy) i fakultatywny (nieobowiązkowy).
Mutualizm obligatoryjny oznacza, że dwa organizmy muszą wykonywać pewne interakcje między sobą, aby przeżyć.
Mutualizm fakultatywny opisuje relację nie konieczną, ale wciąż korzystną. To np. drobne ptaki zjadające owady które dokuczają innym zwierzętom lub ryby tworzące specjalne stanowiska czyszczące, w których usuwają pasożyty z większych ryb lub ssaków morskich. Mutualizmem w ZHP są szczepy, a co za tym idzie ciąg wychowawczy. Szczep, to nic innego jak drużyny żyjące w symbiozie, potrzebujące siebie nawzajem. To dzięki tej współpracy, zuch wstępujący do gromady zuchowej ma możliwość “przejść” przez wszystkie metodyki, by za kilka lat stać się wędrownikiem, a nawet instruktorem. Naszym zadaniem jest  go wspierać w tej wędrówce, prowadzić i obserwować jak Jaś staje się Janem. Szczep to również jedność bratnich dusz. Razem możemy więcej.

8.Słońce

“Harcerstwo nie jest starą, skostniałą wiedzą, którą wpajać masz w swoje dziewczęta. Jest ono życiem. “

 Ewa Grodecka

Żyjemy tuż obok prawdziwej gwiazdy – Słońca, głównego ciała w naszym Układzie Planetarnym. Otrzymujemy od niego światło i ciepło, które podtrzymuje życie na Ziemi. Energia słoneczna jest niezbędna do wzrostu roślin. I choć słońce to zwykła gwiazda, po prostu znajduje się najbliżej Nas, to jest dla Nas wyjątkowa.
Czerpiemy ze słońca naszą życiodajną siłę – bez niego nie byłoby życia na Ziemi. Naszą instruktorską “gwiazdą” bez której nie byłoby harcerstwa jest misja ZHP.
Bez celu wychowawczego nasza instruktorska służba będzie nijaka, a nasi podopieczni skarłowacieją, dlatego też planując działania zawsze powinien przyświecać nam cel wyznaczony przez nasze ideały.

9.Rozwój osobisty

“Spośród wszystkich rzeczy, które mogą wpłynąć na Twoją przyszłość największą jest moim zdaniem rozwój osobisty.” 

Jim Rohn

W harcerstwie  szczególną rolę pełni rozwój osobisty. Stworzono instrumenty metodyczne, po to by zuchy, harcerze i instruktorzy mieli możliwość stawiania się coraz lepszymi i rozwijali siebie. Instrumenty metodyczne powinny odpowiadać na realne i indywidualne potrzeby osoby, która przechodzi próbę. Dzięki m.in. stopniom i sprawnościom możemy rozwijać swoje pasje, zainteresowania, niwelować wady, pogłębiać relacje, zdobywać wiedzę i nowe umiejętności, kształtować postawy, pracować nad swoim charakterem. Instrumenty metodyczne to gotowy wzór. Warto z niego korzystać.

  1. Rower

“Życie jest jak jazda na rowerze. Nie można utrzymać równowagi, kiedy stoi się w miejscu.”

Linda Brakeall

Rower zazwyczaj posiada dwa kółka lub więcej, kierownicę i pedały. Napędzany jest siłą mięśni poruszających się nim osób za pomocą przekładni mechanicznej, wprawianej w ruch (najczęściej) nogami.
W celu utrzymania na nim równowagi należy tylko usiąść, ruszyć z miejsca i jechać. Wydaje się proste prawda? Jednak trzeba się tego nauczyć! Jeśli nie rozwiniemy odpowiedniej prędkości, nie zaufamy sobie, że potrafimy – nic z tego, nie będzie. Harcerstwo to nasz rower, a bycie instruktorem można porównać do jazdy na rowerze. Jeśli chcemy zachować równowagę między życiem harcerskim, a osobistym, trzeba sobie zaufać oraz stale rozwijać swoje umiejętności. Nie stać w miejscu, tylko czas ruszyć przed siebie!

  1. Wyzwanie

“Istnieje tylko jedno rozwiązanie dla dowolnego problemu: zmiana w podejściu i świadomości.”

 Gregg Braden

Co to jest problem? Jak podaje słownik języka PWN problem to poważna sprawa, która wymaga przemyślenia i rozstrzygnięcia.
Jednak niektórzy skupiają się na tej pierwszej części, zapominając że problem należy rozwiązać, a problem to nic innego jak wyzwanie. Dzięki Nim kształtujemy nasze charaktery i stajemy się coraz lepszymi. Cytując Olgę Małkowską “Trudności życia są błogosławieństwem, gdyż przezwyciężenie ich oznacza zwycięstwo”. Nauczmy harcerzy rozwiązywać problemy, a staną się zaradnymi ludźmi.

  1. Lądowanie na księżycu – wyczyn

“To jest mały krok człowieka, ale wielki skok dla ludzkości”

Neil Armstrong

Pół wieku temu Armstrong postawił pierwszy krok na Księżycu. Start rakiety Saturn V, która wyniosła w kosmos statek Apollo 11, nastąpił 16 lipca 1969 r. Pięć dni później, 21 lipca o godz. 2:56 czasu uniwersalnego amerykański astronauta Neil Armstrong postawił pierwszy krok na powierzchni Księżyca. Wkrótce Neil Armstrong przekazał Ziemi radosną wiadomość – „Orzeł wylądował”.
Wielkie zmiany nie następują najczęściej od razu, czasami by uczynić coś wielkiego wystarczy zrobić jeden malutki kroczek, a później podążać za nim w danym kierunku.
Znajdź w sobie długotrwałą motywację do działania i uwierz, że osiągniecie celu jest możliwe. Kiedyś przecież ludzie nie marzyli o locie w kosmos, a teraz powstają pierwowzory statków kosmicznych do powszechnych, turystycznych lotów w przestrzeń kosmiczną. Wszystko jest możliwe.

  1. Wychowanie następcy

 

“Ale nie do nas należy panowanie nad wszystkimi erami tego świata; my mamy za zadanie zrobić, co w naszej mocy, dla epoki, w której żyjemy, wytrzebić zło ze znanego nam pola, aby przekazać następcom rolę czystą, gotową do uprawy. Jaka im będzie sprzyjała pogoda, to już nie nasza rzecz.”

J.R.R. Tolkien – Powrót Króla

W każdej organizacji harcerskiej drużyna jest najważniejsza.  To ona staje się całym światem naszych harcerzy i harcerek. To jest miejsce dla wszystkich harcerskich wydarzeń, nawiązanych przyjaźni.  W drużynie jest ten któremu możemy zaufać, za którym chcemy podążać, nasz autorytet – drużynowy. To w drużynie znajdują się osoby dla których powstało harcerstwo – młodzi ludzie. Jednak wychowanie w podstawowej jednostce opiera się głównie na pracy drużynowego. Tylko osobisty przykład i prawdziwość jego czynów sprawia że młodzi ludzie chcą być harcerzami, dlatego, tak ważne jest wychowywanie nie tylko członków swojej drużyny ale także swojego następcy i tworzenie relacji między nimi. Tylko wtedy, gdy postanowimy odejść obie strony- drużyna oraz następca będą gotowi do wspólnego budowania przyszłości.

  1. Komar

 

“Jeśli myślisz, że jesteś za mały, aby uczynić różnicę, spróbuj spać w obecności komara.”

Dalajlama 

Nasze hasło, zawołanie to Czuwaj! A dewiza wędrownicza brzmi Wyjdź w świat, zobacz, pomyśl – pomóż, czyli działaj. Harcerski styl życia przygotowuje Nas byśmy byli przysłowiową iskierką, zapalnikiem zmian  w swoim środowisku, a nawet na świecie. Nasz entuzjazm do pracy, pogoda ducha, obowiązkowość i uczynność mogą sprawić, by świat stał się odrobinę lepszy. Jednak dopiero, gdy zadamy i odpowiemy sobie na najważniejsze pytanie: po co to robimy? W jakim celu? Dopiero wtedy, świadomie będziemy do niego dążyć. Bez odpowiedzi na te pytania nasze działania będą prowadzić donikąd. Potrzebujemy również wytrwałości w tych działaniach, takiej wytrwałości komara brzęczącego nad uchem, żeby pomimo trudności i przeciwności się nie poddać w działaniach pięknych o dobrych.

Cytaty, które inspirują:

1.“Życie byłoby miłe, gdyby wszystko było słodkie. I sama sól jest gorzka, ale trochę soli do potrawy nadaje smak. Trudności są solą życia.”- Robert Baden-Powell

2.“Harce to radosna gra na łonie natury, gdzie mężczyźni z duszą chłopca idą razem z chłopcami na poszukiwanie przygody. Przyniosą stamtąd zdrowie i szczęście, zręczność i zaradność.” Wskazówki dla skautmistrzów – Robert Baden-Powell

3.“Być wychowawcą znaczy: dawać, służyć, pomagać, inspirować (…) “- Aleksander Kamiński

  1. “Prawdziwy autorytet tworzy tylko osobisty przykład, prawdziwość czynów, odpowiedzialność, porządek, konsekwencja.” – Stefan Mirowski
  2. “Nasze hasło brzmi błękitne niebo, ponieważ pod błękitnym niebem, w świetle słońca spędzimy nasze życie i nasze myśli są błękitnego nieba, to znaczy radosne, a kiedy są chmury, wiemy, że błękitne niebo jest poza nimi i ukaże się znowu. Chcemy uczyć się życia pod gołym niebem, bowiem tylko tam sprawnie ukształtujemy nasze ciała i uszlachetnimy nasze dusze… “ – Ernest Thompson Seton
  3. „Liderem jest ten, kto widzi więcej niż inni, patrzy dalej niż inni i kto dostrzega rzeczy, zanim zobaczą je inni.” L. Eims
  4. “Cierpliwość i wytrwałość mają magiczne działanie – dzięki nim trudności znikają, a przeszkody ulatniają się.” John Quincy Adams
  5. „Głównym powodem, dla którego warto wyznaczyć sobie cel, jest to, co taka decyzja z tobą robi, abyś go osiągnął. To jak ta decyzja cię kształtuje będzie zawsze o wiele większą wartością niż to, co dostaniesz.” – Jim Rohn
  6. “Patrząc zawsze przed siebie, myśląc o tym, jak zrobić jeszcze więcej, osiągniesz stan umysłu, w którym nie ma rzeczy niemożliwych.” Henry Ford
  7. “Nie liczy się, co robimy ani ile robimy, lecz to, ile miłości wkładamy w działanie.”  – Matka Teresa
  8. “Całe nasze życie to działanie i pasja. Unikając zaangażowania w działania i pasje naszych czasów, ryzykujemy, że w ogóle nie zaznamy życia.” Herodot
  9. “Ukochanie i odczucie idei bardziej ją wcieli w życie niż najokrutniejsze regulaminy” – Andrzej Małkowski
  10. ”Musimy nauczyć naszych chłopców nie tylko jak żyć, ale jak cieszyć się życiem.” – Baden-Powell
  11. “Chłopcy robią wszystko to, co robi drużynowy. Drużynowy odbija się w swoich chłopcach jak w lustrze.” Baden-Powell
  12. “Najważniejszy cel skautingu – wychowywać; pamiętajcie, nie nauczać lecz wychowywać, to jest nakłaniać chłopca, by sam dla siebie, z własnej ochoty uczył się tego, co będzie mu potrzebne dla rozwoju wewnętrznego.” Baden-Powell

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email
1+